Ahmet Veli Menger 1891 - 1978
Ahmet Veli Menger A.Ş. kurucusu Ahmet Veli Menger 8 Aralık 1891’de Sibirya’nın Petro
Pawlowsk şehrinde, Mehmetcan İbrahimoff’un 13 çocuğunun en küçüğü olarak dünyaya
gelir. Dini okula devam ederken, orada elde ettiği bilgileri yetersiz bulur ve bir
arkadaşı ile birlikte Galatasaray Lisesinde okumak hevesi ile evden kaçar. Odessa’da
bulunarak ailesine iade edildiğinde daha fazla okumasını istemeyen babası tarafından
ağabeyinin bakkal dükkanına çırak olarak verilir.
18 yaşına geldiğinde bakkal dükkanında bir geleceği olmadığına inanarak, merkezi
Almanya’nın Bremen şehrinde olan ve yün ile ham deri ve kürk sektöründe iş yapan
“Stucken” firmasının Rusya Organizasyonunda küçük bir görev ile iş hayatına ilk
adımını atar. Sürekli kendini geliştirerek 22 yaşında imza yetkisi alarak şirket
adına satın alma işlerini yapmak üzere Moğolistan’a gönderilir. Bu sırada Rusya’da
ayaklanma genişler ve Ahmet Veli Menger Rusya’ya dönmeyip Çin’e yerleşmeye karar
verir.
1925 yılında kendisi gibi Rusya’dan göç etmiş Türk asıllı Satlıgan Ailesi’nin kızı
Ayşe ile evlenir ve Kuzey Çin’in Tientsin şehrine yerleşir. 1927’de burada kızları
Safiye Menger dünyaya gelir.
Stucken firmasında yün ve kürk eksperi olarak yetişen Ahmet Veli Menger, Çin’de
bunun ihracatı üzerine bir firma kurar.
Çin’de kaldığı onbir sene içerisinde toplam 42 tane şube ve iki yerde yün arındırma
ve işleme fabrikası kurar. Başlarda İngiltere odaklı çalışırken daha sonrasında
Alman “Melchers” firması ile birlikte Almanya’ya ihracata başlar. 1937 yılında Japonların
Çin’i işgal etmeleri ile ticaret zorlaşır ve işleri kapatıp Türkiye’ye göç etmeye
karar verir. Tienstin şehrini terk ederek Japonya ve Amerika üzerinden Avrupa’ya
gelir, geçici olarak Berlin’e yerleşerek Türkiye Cumhuriyeti’ne göç müracaatında
bulunur.
1938 yılının sonlarında Ankara’dan olumlu cevap gelir ve Ahmet Veli Menger ailesi
ile beraber İstanbul’a yerleşir. Karaköy’de ufak bir yazıhane açar; ancak 1939 yılının
sonbahar aylarında II. Dünya Savaşı çıkınca işler tamamen durma noktasına gelir.Savaş
sonrası Alman firmaları toparlanıp kendilerine yeni temsilciler aradıklarında “Melchers”
firmasının aracısı ile Ahmet Veli Menger başta “Daimler-Benz” ve “Bosch” olmak üzere
bir çok Alman şirketinden temsilcilik teklifi alır.
Savaşa katılmayan Türkiye Cumhuriyeti’nin elinde yeterince döviz rezervi bulunmaktadır.
Zamanın hükümeti elinde bulundurduğu bu döviz rezervini eli açık bir şekilde kullanmaktadır.
Böylelikle ithalat yapan firmalara işlerini büyütme imkanı doğar.
Ahmet Veli Menger bu durumun uzun sürmeyeceğini öngörür ve temsil ettiği Alman firmalarını
Türkiye’de yatırımda bulunup, üretime geçmeleri konusunda ikna etmeye çalışır.Ancak
o sıralarda Alman firmaları dış ülkelerde yatırım yapmaktan çekinir. Bu nedenden
dolayı “Mercedes- Benz” firması ile görüşmeleri 10 yıla yakın bir zaman alır. 1967
yılında büyük bekleyiş sona erer ve “Otomarsan Şirketi” kurulur. Otobüs imalatına
başlanır.
1960 yıllarında “Bosch” firması ile Türkiye’de akümülatör, buzdolabı imalatı üzerine
yapılan görüşmeler bir sonuç vermediyse de Ahmet Veli Menger’in azim ve gayreti
sonucu 1970 yılında “Bosch” firması ile ortak “Robert Bosch Türk” fabrikası kurulur
ve enjektör memesi imalatına başlanır.
Ahmet Veli Menger’in en büyük ideallerinden biri, bir ziraat ülkesi olan Türkiye’de,
modern çiftçilik ve süt hayvanı yetiştiriciliğinin ülke ekonomisi açısından gerekliliğini
ispat amacı ile, modern bir çiftlik kurmaktır. 1955 yılında Silivri yakınlarında
Köstemir Çiftliği’ni satın alıp zirai yatırımına başlar ve azimle çalışılan on yılın
ardından Orta Doğu’nun en modern çiftliklerinden biri haline getirir. “Gülçin Çiftliği
Ziraat ve Ticaret A.Ş.” böylelikle kurulur. Diğer birçok ticari ve sınai atılımlara
giren, yeni ve farklı şirketler ile ortaklıklar kuran Ahmet Veli Menger tüm bu işlerini
“Ahmet Veli Menger Holding A.Ş.” çatısı altında toplar.İşlerin devamını yakın çalışma
arkadaşlarına ve çocuklarına devreder. Şirket devrinin ardından beş senesini Türk
kültürünün araştırılmasına ve Türk eserlerinin bir araya toparlanarak bir kütüphane
kurulmasına adar. Hayatının son günlerine kadar bu gayretlerine devam eden Ahmet
Veli Menger 10 Kasım 1978 yılında vefat eder.